Aż i dopóki – czy znaczą to samo?

Spis Treści:

Aż i dopóki to spójniki, które właściwie znaczą to samo. Oba wykorzystuje się w zdaniach złożonych do wyznaczania czasu trwania określonych czynności w odniesieniu do innych wydarzeń. Ich użycie pozwala na wprowadzenie zdania podrzędnego i postawienia warunku czasowego. Aż i dopóki można wykorzystywać w zdaniach niezaprzeczonych, ale tylko jeden z nich może być użyty w zdaniu zaprzeczonym. Dowiedz się który, jak i dlaczego?

Aż i dopóki – zastosowanie

Oba spójniki — i dopóki — wprowadzają do zdania złożonego zdanie podrzędne okolicznikowe czasu, które wyznacza warunek (termin) trwania określonej czynności ze zdania nadrzędnego.

W zdaniu złożonym spójnik informuje, że czynność, o której mowa w pierwszym zdaniu (nadrzędnym) zakończy się w chwili, gdy założony cel ze zdania podrzędnego zostanie osiągnięty, np. Będę tu siedziała, aż skończę pić kawę. Zdanie zakłada, że podmiot ruszy się z określonego miejsca dopiero wtedy, gdy zostanie spełniony warunek, dokończona konkretna czynność (picie kawy).

nie może więc pojawiać się w zdaniach zaprzeczonych, które zakładają, że coś się nie stanie. W odróżnieniu od spójnika dopóki, który może pojawiać się w obu rodzajach zdań.

Dopóki w połączeniu z partykułą nie wykorzystuje się w zdaniach złożonych, w których czynność ze zdania nadrzędnego ma trwać tak długo, dopóki nie zostanie osiągnięty określony cel, np. Będę tu siedziała, dopóki nie skończę pić kawy. Wypowiadający się nie wie, kiedy ruszy się z miejsca, ale wie, że nie zrobi tego, zanim nie dokona się konkretna czynność.

Czy aż i dopóki można stosować zamiennie?

Chociaż spójniki i dopóki wydają się właściwie identyczne, niezupełnie możliwe jest ich zamienne użycie.

jest synonimem dopóki nie. Sam spójnik dopóki jest bliskoznaczny, ale wymaga przekonstruowania zdania, natomiast i dopóki nie mogą występować w identycznych konstrukcjach.

Możesz więc powiedzieć: Gotujemy ziemniaki, aż będą miękkie oraz Gotujemy ziemniaki, dopóki nie będą miękkie. Oba zdania mają identyczne znaczenie.

Nie możesz natomiast powiedzieć: Gotujemy ziemniaki, aż nie zmiękną, ponieważ w zdaniu zaprzeczonym okolicznik czasu musisz wprowadzić za pomocą spójnika dopóki (z partykułą nie). Jeśli chcesz utworzyć zdanie niezaprzeczone o tym samym znaczeniu przy wykorzystaniu dopóki, musisz wybrać inny warunek, tak aby zdanie miało to samo znaczenie. Np. Gotujemy ziemniaki, dopóki są twarde lub Gotowaliśmy ziemniaki, dopóki były twarde. Niedopuszczalne jest jednak układanie zdań zaprzeczonych z użyciem spójnika .

Przykład:

Czy widzisz różnicę?

Powtarzaj to tak często, aż zrozumiesz.

Powtarzaj to tak często, dopóki nie zrozumiesz.

NIE! Powtarzaj to tak często, aż nie zrozumiesz.

Dlaczego? Przyjrzyj się uważnie zdaniu, w którym łączy się z partykułą nie. Prawdopodobnie zauważysz, że jest nielogiczne. Zakłada, że czynność (powtarzanie) ma się zakończyć, kiedy cel nie zostanie osiągnięty (nie zrozumiesz), co właściwie podważa sens podejmowania wysiłku. Wynika z niego, że docelowe działanie ma prowadzić do punktu wyjścia. ?

Kiedy stosujemy aż i dopóki — przykłady

Wiesz już, kiedy należy używać , a kiedy dopóki i że połączenie z partykułą nie jest błędem. Dla zobrazowania i ułatwienia zapamiętania reguł przygotowaliśmy kilka przykładów.

Przykład:
  1. Jan przyjmował leki, aż wyzdrowiał.
    Jan przyjmował leki, dopóki nie wyzdrowiał.
    Jan brał leki, dopóki był chory.
  2. Będę czekać, aż przyjdziesz.
    Będę czekać, dopóki nie przyjdziesz.
    Będę czekać każdego dnia, dopóki będziesz przychodzić.
  3. Czytaj dziecku tak długo, aż znudzi je słuchanie.
    Czytaj dziecku tak długo, dopóki nie znudzi je słuchanie.
    Czytaj dziecku, dopóki uważnie słucha.

Aż i dopóki — z czego wynika błędne zastosowanie?

Błąd polegający na używaniu spójnika w zdaniach złożonych zaprzeczonych (forma aż nie) wynika z tzw. kontaminacji, czyli połączenia wyrazowego znaczeniowo identycznych zwrotów, jak i dopóki nie.

Podsumowanie

  • i dopóki to spójniki wprowadzające zdanie podrzędne w złożonym wraz z warunkiem czasowym określającym, w którym jedna czynność się kończy i zaczyna druga.
  • Oba spójniki ( i dopóki) znaczą to samo i mogą być stosowane w zdaniach niezaprzeczonych.
  • Tylko wyraz dopóki wraz z partykułą nie może być wykorzystywany również w zdaniach zaprzeczonych.
  • W języku potocznym można spotkać się również ze zwrotem aż nie, który uznawany jest za błąd wynikający z kontaminacji.

Oceń artykuł:

Średnia ocena: 4.5

Izabela Tymińska

Iza z zawodu jest zootechnikiem. Odkąd pamięta, fascynowała ją tematyka zdrowotna, dlatego zajmuje się przede wszystkim copywritingiem medycznym. Ukończyła kurs Dziennikarstwa i komunikacji społecznej oraz Pozycjonowania + SEO dla WordPressa. W wolnym czasie pisze książkę i lubi bawić się słowami. Interesuje się zdrowym stylem życia, zielarstwem i fitoterapią. W poszukiwaniu równowagi medytuje i uprawia jogę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ostatnio na blogu

17.05.2024 Marketing
16.05.2024 Content Marketing
15.05.2024 Korekta & Redakcja
14.05.2024 Porady & Ciekawostki
13.05.2024 Marketing
10.05.2024 Marketing
09.05.2024 Marketing
08.05.2024 Porady & Ciekawostki
07.05.2024 Porady & Ciekawostki

Profesjonalne teksty biznesowe

Darmowa wycena

Zbuduj karierę z Content Writer

Sprawdź oferty pracy

Praktyczny
kurs
copywritingu