Jak napisać bibliografię? Najważniejsze zasady

Spis Treści:

Bibliografia jest obowiązkowym wykazem książek i publikacji wykorzystywanych przy tworzeniu prac dyplomowych lub artykułów naukowych. Niestety, błędy popełnione przy jej przygotowywaniu mogą zdeprecjonować rezultat starań i opinię na temat tekstu. Możesz tego uniknąć – dowiedz się, jak prawidłowo napisać bibliografię!

Co to jest bibliografia?

Bibliografia to uporządkowany według określonych kryteriów spis dokumentów (książek, artykułów, czasopism) użytych podczas pisania pracy czy utworu.

Jest to zatem wykaz wszystkich źródeł, po które sięgasz w czasie tworzenia swojego tekstu. Napisanie bibliografii wymaga znajomości kilku istotnych zasad, ponieważ uchybienia mogą zepsuć efekt i obniżyć ogólną ocenę.

Jak napisać bibliografię? Podstawowe wytyczne

Prawidłowo napisana bibliografia zawiera informacje o nazwisku autora, tytule, wydawnictwie, miejscu i roku wydania książki (publikacji), dokładnej lokalizacji konkretnych informacji (tom, strony) oraz numerze ISBN lub ISSN.

Ogólny schemat bibliografii wygląda następująco:

Autor, tytuł, wydawnictwo, miejsce i rok wydania.

Przy pisaniu bibliografii należy pamiętać o tym, że:

  • umieszcza się ją na końcu pracy;
  • opis bibliograficzny powinien być zakończony kropką;
  • numerowanie pozycji zależy od preferencji autora, wykorzystuje się cyfry arabskie z kropką;
  • obowiązuje kolejność alfabetyczna według nazwisk autorów;
  • przy typowych wyrazach stosuje się skróty: tłum. (tłumacz), nr (numer), red. (redaktor), t. (tom);
  • ważna jest konsekwencja w interpunkcji i formatowaniu;
  • w pozycjach obcojęzycznych używa się oryginalnej pisowni, skrótów i interpunkcji;
  • dodatkowe informacje (np. tytuł oryginalny) umieszcza się w kwadratowym nawiasie.

Jak napisać bibliografię? Szczegółowe zasady

Powyżej omówiliśmy ogólne zasady dotyczące tego, jak napisać bibliografię, teraz pora na detale, czyli konkretne informacje wchodzące w skład poszczególnych opisów z różnorodnych źródeł.

Książki

W pracach dyplomowych i artykułach naukowych książki stanowią zwykle najliczniejszą grupę pozycji bibliograficznych, dlatego warto dokładnie zapoznać się z regułami dotyczącymi sporządzania ich opisów.

1. Autor

Zazwyczaj po nazwisku umieszcza się pierwszą literę imienia. Napisanie jej przed nazwiskiem nie jest błędem, ale ważna jest konsekwencja w obrębie bibliografii. W opisie nie podaje się informacji o stopniach naukowych.

W przypadku gdy nie da się ustalić nazwiska autora, należy pominąć się ten element i zacząć opis od tytułu.

2. Inni autorzy i tłumacz

Jeśli autorów jest więcej, można użyć pierwszego nazwiska z karty tytułowej i dopisku „i in.” (i inni) lub „et al.” (et allii). Dopuszczalne jest użycie wszystkich nazwisk tylko wtedy, gdy autorów jest nie więcej niż 3.

W dziełach zbiorowych w bibliografii najpierw podaje się tytuł, a następnie np. red. nauk. nazwisko i pierwsza litera imienia, miejsce i rok wydania.

Czasami w bibliografii trudno pominąć rolę osoby przekładającej tekst obcojęzyczny na język polski (dotyczy to przede wszystkim bajek, baśni i wierszy). Należy wówczas napisać „przeł.” (przełożył) lub „w tłum.” (w tłumaczeniu) i podać nazwisko tłumacza. Można również zaznaczyć informację, z jakiego języka dokonano przekładu, np. przeł. z ang., …

3. Tytuł

Przy pisaniu bibliografii tytuł zapisuje się kursywą. Jeśli w pozycji występuje podtytuł, zawsze rozpoczyna się go od wielkiej litery. Niezależnie od tego, czy jest po kropce, czy dwukropku. Przy sporządzaniu opisu przekładu, w nawiasie kwadratowym można również podać tytuł oryginału [tyt. oryg. XY].

4. Wydawca

Informację o wydawnictwie umieszcza się pomiędzy tytułem a miejscem wydania.

W bibliografii nazwa wydawcy powinna być zgodna z tą znajdującą się na karcie tytułowej. Dopuszczalne jest używanie charakterystycznych skrótów np. PWN (Polskie Wydawnictwo Naukowe), PIW (Państwowy Instytut Wydawniczy) lub Wyd. Znak (Wydawnictwo Znak).

W bibliografii nie uwzględnia się określeń typu „sp. z. o. o.” (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), czy „Ltd.” (angielski odpowiednik sp. z. o. o.). Brak informacji o wydawcy opisuje się skrótem [b.w.] (bez wydawcy).

5. Miejsce

W bibliografii miejsce wydania zawsze zapisuje się w mianowniku. Informacje umieszcza się zazwyczaj po nazwie wydawnictwa, a jeśli się jej nie podaje, nazwę miejscowości umieszcza się od razu po tytule.

Zdarza się, że jest kilka miejsc wydania, wtedy wystarczy podać pierwsze z nich. Chcąc podać wszystkie, należy połączyć je półpauzą bez stosowania spacji np. (…), Gdańsk-Kraków-Warszawa, 2022. W przypadku braku informacji stosuje się skrót [b.m.] (brak miejsca).

6. Rok

W bibliografii rok zapisuje się cyframi arabskimi. Nie stosuje się skrótu „r.”.

Korzystając z publikacji wydawanej w określonych latach, zaznacza się rok tej wydanej najwcześniej i najpóźniej np. [Kraków 1983-1989].

Posiłkując się określonymi tomami, należy podać po przecinku lata, w jakich były wydane np. Kraków 1983, 1985, 1987. Brak informacji o dacie wydania sygnalizuje się skrótem [b.r.] (bez roku).

7. Tomy, strony i numer wydania

Numer wydania oznacza się cyframi arabskimi. Umieszcza się go po tytule i nie stosuje się kropek, np. (…) Tytuł, wyd. 5 zm., Wydawnictwo, (…).

Informacje o numerze tomu lub części podaje się zaraz po numerze wydania. W przypadku korzystania z pozycji wielotomowej podaje się pierwszy i ostatni numer np. t. 1-5. Wybrane tomy, podobnie jak lata, opisuje się w szeregu i oddziela przecinkami np. t. 1, 3, 5.

Oznaczając dokładną lokalizację, tzn. strony, podaje się zakres od numerów początkowych do końcowych, np. s. 121-178. Informacje te zapisuje się przy użyciu półpauzy lub dywizu, zaraz po numerze wydania.

8. ISBN/ISSN

ISBN (ang. International Standard Book Number) to międzynarodowy znormalizowany numer książki. Zawiera 13 cyfr (do 2006 roku było ich 10) umożliwiających dokładną identyfikację wydawcy, edycji i tytułu.

ISSN (ang. International Standard Serial Number) to międzynarodowy znormalizowany numer wydawnictwa ciągłego. Nadawany jest gazetom, czasopismom i innym pozycjom, które ukazują się stale. W Polsce stosowany jest od 1997 roku. Zawiera 8 cyfr i w przeciwieństwie do ISBN nie koduje żadnych informacji.

Aktualne normy nakazują podawanie w bibliografii numerów ISBN lub ISSN. Stosuje się je na końcu określonej pozycji, zgodnie z informacją z karty tytułowej.

Prasa

Zasady dotyczące umieszczania pozycji prasowej w bibliografii z wiadomych względów różnią się od tych książkowych. W tym przypadku nie ma konkretnego autora, więc pomija się ten element, a tytuł zapisuje się w cudzysłowie i bez kursywy, np. „Newsweek”. Podaje się rocznik, zeszyt lub numer.

Jeśli z kolei chodzi o konkretny artykuł, wytyczne przypominają nieco te książkowe, ponieważ podaje się nazwisko autora, tytuł artykułu, nazwę gazety (lub czasopisma), rok, nr, strony.

Internet i nośniki elektroniczne

Z wiedzy i informacji zdobywanych z wykorzystaniem internetu czy nośników również należy „rozliczyć się” przy pisaniu bibliografii. Elektroniczne wersje książek, słowników czy publikacji opisuje się w ten sam sposób, co książki papierowe, dodając jednak po tytule informacje o ich pochodzeniu, np. [CD-ROM], [online] i dokładną datę dostępu podaną po roku wydania ([dostęp: 29.07.2022]). Można również napisać „Dostępny w internecie: link”.

Literatura przedmiotu a literatura podmiotu

Czasami w odniesieniu do bibliografii można spotkać się z określeniami, takimi jak literatura przedmiotu i literatura podmiotu. Wyjaśniamy, czego dotyczą oba pojęcia.

Literatura przedmiotu to wszystkie pozycje, z których korzystasz w czasie pisania swojej pracy czy tworzenia artykułu. Znajdują się tu książki i publikacje służące Ci do zapoznania się z tematem i jego zgłębiania. Natomiast literatura podmiotu to tylko te, które opisujesz, np. podajesz przykłady z książek, teksty źródłowe, obrazy itd.

W bibliografii należy zaznaczyć zarówno pierwsze, jak i drugie i wyraźnie oddzielić je od siebie. Wytyczne dotyczące formy są jednakowe dla obu.

Literaturze podmiotu często nadaje się nagłówek: literatura źródłowa lub źródła.

Podsumowanie

  • Bibliografia do spis pozycji literatury użytych przy pisaniu pracy dyplomowej lub artykułu naukowego.
  • Przyjęte zostały określone zasady dotyczące formy sporządzanych opisów i kolejności występowania poszczególnych elementów, tj. autora, tytułu, wydawnictwa, miejsca, roku, ISBN.
  • Błędy popełniane przy pisaniu bibliografii mogą obniżyć ocenę ogólną tekstu, a więc często zniweczyć efekt ciężkiej i długotrwałej pracy.
  • W bibliografii wyróżnia się literaturę przedmiotu, czyli źródła zdobytej wiedzy, i literaturę podmiotu, czyli wykorzystane fragmenty z literatury przedmiotu.

Oceń artykuł:

Średnia ocena: 5

Izabela Tymińska

Iza z zawodu jest zootechnikiem. Odkąd pamięta, fascynowała ją tematyka zdrowotna, dlatego zajmuje się przede wszystkim copywritingiem medycznym. Ukończyła kurs Dziennikarstwa i komunikacji społecznej oraz Pozycjonowania + SEO dla WordPressa. W wolnym czasie pisze książkę i lubi bawić się słowami. Interesuje się zdrowym stylem życia, zielarstwem i fitoterapią. W poszukiwaniu równowagi medytuje i uprawia jogę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ostatnio na blogu

28.11.2022 Porady i Ciekawostki
26.11.2022 Porady i Ciekawostki
25.11.2022 Content Marketing
24.11.2022 Aktualności
23.11.2022 Pozycjonowanie
22.11.2022 Porady i Ciekawostki
21.11.2022 Poprawność Tekstów
19.11.2022 Porady i Ciekawostki
18.11.2022 Porady i Ciekawostki

Profesjonalne teksty biznesowe

Darmowa wycena

Zbuduj karierę z Content Writer

Sprawdź oferty pracy

Praktyczny
kurs
copywritingu