Jak stosować wyliczenia w tekstach?

Spis Treści:

Zazwyczaj, zanim przeczytasz artykuł, skanujesz go wzrokiem w poszukiwaniu interesujących fragmentów. Ściana tekstu skutecznie zniechęca. Aby nie gubić uwagi czytelnika, warto stosować wyliczenia w tekstach. Jak zapisywać je prawidłowo?

Wyliczenia – czym są?

Wyliczenia to sposób przedstawienia danego zagadnienia lub rozbudowanego zdania w uszeregowanej strukturze.

Dzięki zastosowaniu ich w tekście staje się on bardziej czytelny. Przedstawione w taki sposób informacje łatwiej przyswoić.

Wyliczenia można oznaczyć za pomocą wypunktowań (stosując punktory, np. ●, ■, ◊), cyfr arabskich i rzymskich lub małych liter.

Rodzaje wypunktowań

Wypunktowania dzielą się na jedno- i wielozdaniowe. Pierwsze z wymienionych dzielą jedno zdanie na kilka poziomów, które rozjaśniają ich budowę.

Przykład:

Zdanie „W tekstach występują wyliczenia jednozdaniowe (jednostopniowe i wielostopniowe) oraz wielozdaniowe” można zapisać w zaprezentowany poniżej sposób.

W tekstach występują wyliczenia:

  • jednozdaniowe:
    ◦ jednostopniowe,
    ◦ wielostopniowe;
  • wielozdaniowe.

Zwyczajowo nie praktykuje się więcej niż 3 stopni w takim wyliczeniu, aby jego zrozumienie nie było utrudnione. Każdy z nich powinien znajdować się w tekście nieco bardziej po prawej stronie niż poziom wyżej. Zazwyczaj jest to odległość jednego tabulatora.

Wypunktowania wielozdaniowe składają się natomiast z kilku osobnych zdań, na przykład:

Jak formatować tekst, by stał się czytelny?

  • Stosuj wypunktowania i wyliczenia.
  • Pogrubiaj najważniejsze informacje.
  • Dodaj infografiki.

Jak zapisywać wyliczenia w tekście?

Wyliczenia w teście można zapisywać na kilka sposobów. Istotne jest jednak to, by wybraną możliwość stosować konsekwentnie w całym tekście.

W ciągu

Jeżeli wyliczenie jest jednostopniowe, można zapisać je w tekście w ciągu. Nie jest konieczne rozpoczynanie każdego punktu od nowego akapitu. Większą czytelność zapewnia jednak przenoszenie kolejnych punktów do nowego wiersza.

Jeśli zdecydujesz się na wypunktowanie ciągłe zapisane przy pomocy cyfr arabskich, może stanąć za nimi nawias, a małe litery mogą być ujęte w niego obustronnie (np. 1), 2), 3) lub (a), (b), (c)).

Przykład:
W tekstach występują wyliczenia: 1) jednozdaniowe, 2) wielozdaniowe.

Od nowego akapitu

Wyliczenia wielostopniowe wymagają rozpoczęcia każdego punktu w nowym wierszu.

Wspominaliśmy już o tym, że takie wypunktowania można zapisywać za pomocą różnych punktorów (np. ●), cyfr i liter. Jeżeli stosujesz cyfry arabskie, powinna stać po nich kropka (1., 2., 3. itd.). Podobnie w przypadku cyfr rzymskich (I., II., III. itd.). Po małych literach powinien stać nawias (a), b) c) itd.).

Interpunkcja a wyliczenia

Pozostaje jeszcze kwestia tego, jak zapisywać interpunkcję w wyliczeniach.

Dwukropek stawiany jest zawsze w zdaniu otwierającym wyliczenie rozbudowane. Co jednak, jeśli zapisuje się je ciągiem jako jedno zdanie?

W takim przypadku dwukropka nie musimy (ale możemy) postawić w sytuacji, gdy wymieniamy tylko jedną rzecz/osobę itp. Wówczas zamiast niego możemy użyć kursywy lub cudzysłowu.

Dwukropek pominąć także, gdy wyliczenie zawiera podmiot szeregowy dwuczłonowy połączony spójnikiem „i”.

Przykład:
  • Przysłowie „Nie można wejść dwa razy do tej samej rzeki” często skonstruowane jest błędnie.
  • Urodziny obchodzą dzisiaj Roksana i Daniel.

Kiedy wymieniamy szereg wyrazów, wyliczenie poprzedzamy dwukropkiem, a poszczególne jego człony oddzielamy przecinkiem.

Przykład:
  • Jagoda zrobiła dzisiaj naprawdę dużo: posprzątała, ugotowała obiad, zrobiła pranie, napisała artykuł.

Część „Jagoda zrobiła dzisiaj naprawdę dużo” to zapowiedź wyliczenia. W związku z tym, jeśli takowego w zdaniu nie ma, dwukropek można pominąć.

Przykład:
  • Jagoda dzisiaj posprzątała, ugotowała obiad, zrobiła pranie i napisała artykuł.

Wspomnieliśmy już, że wyliczenia pisane ciągiem mogą zawierać podmiot szeregowy. W przypadku, kiedy jest ono kompletne, orzeczenie zapisujemy w liczbie mnogiej, stosujemy dwukropek, a człony podmiotu oddzielamy przecinkiem.

Przykład:
  • W naszym dziale pracują: copywriter, pisarz, dziennikarz, content writer, korektor, redaktor.

Jeśli jednak wyliczenie nie jest kompletne, ale przykładowe, można pominąć dwukropek, a orzeczenie zapisać w liczbie pojedynczej.

Przykład:
  • Ze słowami pracuje copywriter, pisarz, dziennikarz.

Wypunktowania jednozdaniowe rozpoczynane są małą literą. Na końcu każdego wiersza stawia się przecinek (jeśli punkt jest krótki), średnik (jeśli punkty są rozbudowane) lub pomija się znak i koniec wersu zostawia pusty. Co ważne, każde wyliczenie kończy się kropką, bez względu na to, co wybierzesz wcześniej.

Przykład:

Wyliczenie musi być:

  • czytelne,
  • dobrze sformatowane,
  • zakończone kropką.

Wyliczenie musi być:

  • czytelne, przejrzyste i zrozumiałe;
  • odpowiednio sformatowane, by nie przynosiło wątpliwości;
  • zakończone kropką.

Wyliczenie musi być:

  • czytelne
  • dobrze sformatowane
  • zakończone kropką.

Kiedy natomiast wyliczenie składa się z osobnych, pełnych zdań, punkty rozpoczynają się wielką literą i kończą kropką.

Przykład:

Jak formatować wyliczenia?

  • Wyliczenia wielostopniowe nie powinny być bardzo rozbudowane (maksimum 3 poziomy).
  • Stosowane punktory muszą być używane konsekwentnie w całym tekście.

Składnia wyliczeń

Należy podkreślić, że składnia wypunktowań powinna być dostosowana do formy zdania otwierającego.

Przykład:

Prawidłowy zapis:

Alina jest:

  • podróżniczką,
  • dziennikarką,
  • blogerką.

Nieprawidłowy zapis:

Alina jest:

  • podróżniczka,
  • dziennikarka,
  • blogerka.

Podsumowanie

  • Odpowiednio sformatowane wyliczenia sprawiają, że tekst jest przejrzysty i zrozumiały.
  • W tekstach możesz stosować wyliczenia jedno- i wielostopniowe (najlepiej maksymalnie 3-stopniowe).
  • Wypunktowania jednozdaniowe można zapisywać w tekście ciągiem, jednak zapis od nowych wierszy jest czytelniejszy.
  • Wybrany sposób wyliczenia należy stosować konsekwentnie w całym tekście.

Oceń artykuł:

Średnia ocena: 5

Justyna Szymczyk-Mielniczyn

Korektorka, redaktorka i copywriterka. Z radością pomaga ludziom, którzy nie mogą znaleźć słów. Sama najchętniej pisze między innymi o poprawności językowej, organizacji pracy i polskiej kulturze. Zawsze ma pod ręką dobry słownik i bullet journal. Fanka prof. Jana Miodka. Prywatnie bardzo dużo czyta, słucha Michała Bajora i zachwyca się drobiazgami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ostatnio na blogu

12.07.2024 Korekta & Redakcja
11.07.2024 Marketing
10.07.2024 Porady & Ciekawostki
09.07.2024 Pozycjonowanie
08.07.2024 Korekta & Redakcja Porady & Ciekawostki
05.07.2024 E-commerce
04.07.2024 Marketing
03.07.2024 Korekta & Redakcja
02.07.2024 Marketing

Profesjonalne teksty biznesowe

Darmowa wycena

Zbuduj karierę z Content Writer

Sprawdź oferty pracy

Praktyczny
kurs
copywritingu