Teksty alternatywne – czym są i jak je tworzyć?

Czym jest tekst alternatywny (ALT)?

Jego głównym celem jest przekazanie znaczenia i kontekstu obrazu użytkownikowi, który nie może go zobaczyć – najczęściej z powodu ograniczeń wzroku lub problemów technicznych, takich jak wolne łącze czy błąd wczytywania grafiki.

ALT pełni też istotną rolę w SEO. Roboty Google opierają się na tekście alternatywnym, aby zrozumieć, co przedstawia obraz i jak powiązać go z treścią strony. Dobrze opisane grafiki mogą zwiększyć widoczność witryny w wyszukiwarce.

Najczęściej ALT przyjmuje formę krótkiego, jedno- lub dwuzdaniowego opisu zawartości obrazka.

Przykłady dobrych i złych tekstów ALT

Dobrze napisany ALT jest konkretny, kontekstowy i zrozumiały – bez zbędnych ogólników, za to z jasną informacją o tym, co znajduje się na grafice:

Zdjęcie produktu

❌ alt=”buty sportowe”
✅ alt=”Damskie sneakersy Nike Air Max 90 w kolorze beżowym z białą podeszwą”

Zdjęcie w artykule

❌ alt=”kobieta przy komputerze”
✅ alt=”Graficzka projektująca logo w programie Adobe Illustrator, widok ekranu komputera”

Wykres w raporcie

❌ alt=”wykres słupkowy”
✅ alt=”Wykres obrazujący wzrost liczby subskrybentów newslettera między styczniem a czerwcem 2025 roku”

Kiedy stosować teksty alternatywne?

Teksty alternatywne powinny być stosowane wszędzie tam, gdzie obraz niesie dodatkowe znaczenie:

• zdjęcia produktów w sklepach internetowych – opis powinien zawierać informacje o produkcie, takie jak rodzaj, nazwa, kolor, model, np. alt=”Seiko SSB031P1 zegarek męski z brązowym skórzanym paskiem i czarną tarczą”;
• wykresy, tabele i infografiki – jeśli grafika prezentuje dane, ALT powinien wskazywać, co przedstawia, np. alt=”Wykres liniowy przedstawiający wzrost liczby użytkowników aplikacji w latach 2020–2024″
• ilustracje wspierające treść – w przypadku zdjęć i grafik uzupełniających tekst opis powinien oddawać sens ilustracji w kontekście omawianego tematu, np. alt=”Salon w stylu japandi z tapetą w geometryczne wzory i meblami z jasnego drewna”.

Nie zawsze jednak ALT jest konieczny. Grafiki czysto dekoracyjne (np. tło, ikona, zdjęcie stockowe użyte wyłącznie w celu nadania estetyki) mogą mieć pusty atrybut alt=””, aby nie rozpraszać użytkowników korzystających z czytników ekranów.

Jak dodać tekst alternatywny?

Istnieją trzy najpopularniejsze sposoby dodawania tekstów alternatywnych – bezpośrednio w kodzie HTML, za pomocą systemów CMS oraz w dokumentach i prezentacjach.

HTML

Dodanie tekstu alternatywnego w HTML jest bardzo proste i odbywa się bezpośrednio w kodzie. Wystarczy wpisać opis za tagiem ALT:

<img src=”zdjecie-produktu.jpg” alt=”Torba sportowa z czarnego nylonu, z kieszenią boczną i paskiem na ramię„>

CMS

Większość systemów zarządzania treścią oferuje dedykowane pole do uzupełnienia ALT podczas wgrywania grafiki. Po wybraniu obrazka wyróżniającego lub zdjęcia w treści wyświetlą Ci się szczegóły załączonego pliku, które należy uzupełnić. Przykładowo w WordPressie proces wygląda następująco:

Dokumenty

W dokumentach tekstowych czy plikach multimedialnych ALT można dodać przez ustawienia grafiki. Przykładowo w Microsoft Word dodawanie tekstu alternatywnego wygląda następująco:

1. Umieść zdjęcie lub wykres w dokumencie.
2. Kliknij na grafikę prawym przyciskiem myszy.
3. Wybierz opcję „Wyświetl tekst alternatywny”.
4. Uzupełnij opis lub skorzystaj z opcji automatycznego generowania (w tym przypadku zaleca się edycję ręczną).

Zasady tworzenia skutecznych tekstów alternatywnych

Oto najważniejsze wytyczne, które pomogą Ci pisać teksty alternatywne zgodne z dobrymi praktykami SEO i wymogami dostępności:

• przekaż dokładne znaczenie obrazu – unikaj przy tym nadmiernej liczby przymiotników na korzyść czasowników, które dodają treści lekkości;
• długość tekstu nie powinna przekraczać 125 znaków – tak naprawdę nie ma górnej granicy, jednak czytniki cyfrowe zwykle ucinają treść właśnie po 125 znakach, co oznacza, że musisz dobrze dobrać słowa;
• stosuj słowa kluczowe z umiarem i naturalnie – tekst alternatywny to dobre miejsce na wsparcie SEO, o ile frazy kluczowe są zgodne z treścią grafiki i nie brzmią sztucznie;
• unikaj sformułowań typu „zdjęcie przedstawia” albo „na tym obrazku znajduje się” – jeśli umieszczasz tekst alternatywny, to odbiorca wie, z czym ma do czynienia (ograniczaj ilość zbędnych wyrazów!);
• uwzględnij kontekst strony i celu grafiki – w niektórych sytuacjach będzie wskazane opisanie emocji, w innych wymagane wręcz będzie wskazanie lokalizacji czy konkretnego miejsca;
• nie powtarzaj treści tekstu – jeśli grafika jest diagramem lub schematem ilustrującym to, co już zostało przez Ciebie wyjaśnione w tekście, zamieść jedynie krótką wzmiankę typu „schemat X opisany powyżej”.

ALT a dostępność cyfrowa – WCAG i EAA

Opis alternatywny to jeden z fundamentów dostępności cyfrowej, definiowanej m.in. przez standard WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) oraz europejską dyrektywę EAA (European Accessibility Act).

Oba wskazują, że wszystkie obrazy zawierające istotne informacje, muszą być dostępne także w formie tekstowej. W praktyce oznacza to, że:

• każdy użytkownik, niezależnie od zdolności percepcyjnych, powinien mieć dostęp do tej samej treści i kontekstu;
• obrazy dekoracyjne powinny być pomijane przez czytniki ekranów (alt=””), aby nie zaburzać nawigacji;
• opisy alternatywne muszą być zwięzłe, zrozumiałe i adekwatne do funkcji obrazu.

Zapewnienie zgodności z tymi standardami to dziś nie tylko wyraz dbałości o użytkownika – od 28 czerwca 2025 roku jest to również obowiązek prawny dla wielu firm prywatnych działających na terenie Unii Europejskiej, w tym w Polsce.